El viaje del joven Tobías. Milagro representable en siete coloquios (1938)

Burgos, Ediciones Jerarquía, 1938.

Primeira obra do autor, quen, cun estilo engolado e arcaizante, tenta actualizar o tema bíblico de Tobías, situando como centro da acción o incesto, motivo revolucionario no seu tempo. Observamos xa nesta primeira obra a presenza de conceptos, temas e tendencias que caracterizarán a produción literaria de Gonzalo Torrente: o humor, intelectual aquí, a ironía, o gusto polo fantástico, o tema mítico ou o concepto do amor. CB.

El casamiento engañoso. Auto sacramental (1939)

Madrid, Ediciones Escorial, 1939.

A lectura de El hombre y la técnica de Spengler inspira este auto sacramental que evidencia a posición antimaquinista do seu autor, polos perigos que leva aparellada a técnica para os valores espirituais do home. CB.

Lope de Aguirre. Crónica dramática de la historia americana en tres jornadas (1941)

Madrid, Ediciones Escorial,1941.

Constituíe na produción literaria de Torrente Ballester o primeiro achegamento ao tema do poder. Nunha áxil sucesión de escenas curtas preséntasenos a soberbia e axónica personalidade de Lope de Aguirre, conquistador histórico, debaténdose entre a súa ambición de poder absoluto disfrazado de tarefa épica, e a inseguridade e as dúbidas que asaltan continuamente a súa conciencia relixiosa. CB.

República Barataria. Teomaquia en tres actos (1942)

Madrid, Ediciones Escorial, 1942.

A oposición entre dous personaxes, o activista Petrowski e o relixioso Liszt, representantes de dúas tendencias ou actitudes humanas, é o tema desenvolvido nesta comedia, probablemente a máis feble das escritas por GTB. Tal enfrontamento volverá xurdir na súa literatura posterior, aínda que con resultado diverso. O aspecto máis destacable desta obra é o abandono definitivo da linguaxe retórica e a adopción dunha linguaxe máis acorde co momento histórico-literario e, probablemente, co novo talante do autor.
CB.

El retorno de Ulises (1946)

Madrid, Editora Nacional, 1946.

É, sen dúbida algunha, a mellor das pezas teatrais de GTB. Con sinxelleza e intelixencia recrea o tema clásico de Homero, elaborando un proceso de mitificación por medio da ausencia, ante os ollos do espectador, quen é igualmente testemuña da autodestrución ou autodesmitificación do mito. O tema é utilizado tamén noutras obras posteriores como Ifigenia ou El señor llega. CB.

Atardecer en Longwood (1950)

Madrid, Editorial Haz, 1950.

Desenvolvida nun só acto, o seu ritmo sinala claramente a división clásica en tres actos. Clásico é tamén o seu sometemento ás tres unidades de acción, tempo e lugar. O protagonista é un dos mitos persoais de GTB, mito que asoma e toma figura, de maior ou menor importancia, en moitas das súas obras; refírome, claro está, a Napoleón. CB.

Una gloria nacional (episodio dramático de la belle époque)

Publicada en Gonzalo Torrente Ballester: exposición bibliográfica, A Coruña, Diputación de A Coruña, 1990, páxs. I-LXVII.

A pesar de que no libro no que se publica, por primeira e única vez, se afirma que foi escrita no ano 47, o dato extraído de Los cuadernos de un vate vago (Barcelona, 1982, pág. 51), sumados ao tema tratado, moi afastado das súas composicións dramáticas anteriores (intrigas para impedir que concedan o premio Nobel a un escritor), o realismo e as diferenzas estilísticas respecto das demais, sitúan esta peza dramática nos anos sesenta. CB.